In 2000 kwam de Verenigde Naties met een rapport "Replacement Migration" over de scenario's die te verwachten zijn door de vergrijzing van de bevolking. Hoewel het een zeer gedetailleerd rapport is, gaat het er eigenlijk om welke oplossingen er zijn voor de krimpende beroepsbevolking tussen 2000 en 2050. Om het in simpel Nederlands te zeggen: de onderzoekers constateren dat het arbeidspotentieel op niveau moet worden gehouden door óf meer migratie, óf het verhogen van de AOW-leeftijd, gecombineerd met lagere pensioenen en hogere premies voor werkenden en werkgevers. De VN benadrukte zelf dat het rapport geen beleidsaanbeveling was, maar een technische studie. Toch maakt de analyse duidelijk dat een oplossing zonder migratie zo ingrijpend zou zijn dat die in de praktijk nauwelijks haalbaar zou zijn.

De onderzoekers spreken van de Potential Support Ratio (PSR): de verhouding tussen potentiële werkenden en gepensioneerden. Daar gaat het dus mis: Nederland heeft een uitstekend sociaal vangnet voor mensen die door bijvoorbeeld werkloosheid of arbeidsongeschiktheid niet kunnen werken, maar deze mensen worden wel bij de potentiële werkenden gerekend. Het rapport gaat er ook van uit dat migranten integreren en volledig meetellen als potentiële werkenden. Het probleem is natuurlijk dat de migratiestroom die de afgelopen 25 jaar op gang is gekomen, met name asielmigratie en migratie van buiten de EU, zeer slecht integreert en nauwelijks bijdraagt, maar voor een groot deel afhankelijk is van het sociale vangnet. Dat legt een nog grotere druk op de mensen die wel werken.

Zoals ik eerder schreef, benadrukte de VN dat het rapport geen beleidsaanbeveling is. Toch lijkt de minderheidsregering-Jetten, gesteund door slechts 66 van de 150 Kamerzetels, het wel als gebruiksaanwijzing te hanteren: verhoging van de AOW-leeftijd, verlaging van de sociale uitkeringen, en geen maatregelen tegen migratie.

Het rapport heet niet voor niets "Replacement Migration". Als migratie meer kost dan het oplevert, kan dat rapport beter direct de versnipperaar in en zeker niet als beleidsaanbeveling worden gebruikt. Nederland trekt hoofdzakelijk migranten aan die geen bijdrage leveren aan de oplossing van het probleem, maar het juist vergroten. Kennismigranten en hardwerkende arbeidsmigranten leveren die oplossing wel, maar het zijn de tienduizenden asielzoekers die deze positieve bijdrage tenietdoen.

Een bijkomend gegeven is natuurlijk dat er een sterke oppositie is tegen de plannen van de regering-Jetten. Maar de scherpe toon lijkt het debat meer te leiden dan het nuchtere verstand. De term die voor veel opschudding zorgt is "omvolking", omdat deze gelinkt wordt aan nazi-Duitsland en daardoor per definitie als extreemrechts wordt bestempeld. Omvolking zou een vooropgezet plan zijn om de bevolking te vervangen, maar is vervangende migratie, aan de hand van een door de VN geschreven technische studie, geen vooropgezet plan?

Door de polariserende toon van het debat, waarbij termen als fascisme en racisme niet geschuwd worden, raken de kampen nog verder verdeeld. In de media wordt de concrete overlast van migratie voor burgers gebagatelliseerd, terwijl deze voor iedereen duidelijk zichtbaar is, wat de kloof tussen links en rechts nog meer vergroot en zelfs verhardt.
Ik weet de oplossing niet en misschien werken we allen onbewust mee aan het in stand houden of vergroten van de problemen. Maar dat er rigoureus iets moet veranderen, is wel duidelijk. De handen ineenslaan zou de enige weg moeten zijn, maar zolang de toon in het parlement zo verhard is dat de ene partijleider de andere toesnauwt met 'hoe goor wil je het hebben', lijkt echte samenwerking verder weg dan ooit en lost niemand ook maar enig probleem op.